{"id":23040,"date":"2026-02-19T17:06:41","date_gmt":"2026-02-19T12:06:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fido-biznes.uz\/?p=23040"},"modified":"2026-02-19T17:22:34","modified_gmt":"2026-02-19T12:22:34","slug":"biznesni-rivojlantirish-mikromoliya-tashkiloti-mchjda-fb-nkoni-joriy-etish","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fido-biznes.uz\/uz\/biznesni-rivojlantirish-mikromoliya-tashkiloti-mchjda-fb-nkoni-joriy-etish\/","title":{"rendered":"\u201cBIZNESNI RIVOJLANTIRISH MIKROMOLIYA TASHKILOTI\u201d MChJda FB NKOni joriy etish"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Tezkor ishga tushirish va ma\u2019lumotlarni to\u2018liq migratsiya qilish<\/em><\/h4>\n

FB NKOni joriy etish loyihasi qisqa muddatda amalga oshirildi: 2\u20133 hafta ichida eski IT-yechimdan tarixiy ma\u2019lumotlar va amaldagi shartnomalarni o\u2018z ichiga olgan holda to\u2018liq migratsiya bajarildi. 16 700 ta mijoz yozuvi shartnomalari bilan birga ko\u2018chirildi. Bevosita o\u2018tish 2 kunni tashkil etdi va operatsion faoliyatni to\u2018xtatmasdan hamda ma\u2019lumotlar yo\u2018qotilmasdan amalga oshirildi.
\nBir vaqtning o\u2018zida MMT xodimlari o\u2018qitildi, bu esa uzoq davom etadigan moslashuvsiz tizimni tezkor ravishda sanoat ekspluatatsiyasiga chiqarish imkonini berdi.
\nFB NKO arxitekturasi hamkorning MMT sifatidagi amaldagi maqomini va uning bank formatiga \u2014 mikromoliya bankidan an\u2019anaviy bankgacha \u2014 transformatsiyasini inobatga oladi. Platforma IT-yadroni almashtirmasdan, ma\u2019lumotlarni qayta migratsiya qilmasdan va asosiy biznes-jarayonlarni qayta ishlab chiqmasdan yangi regulyator formatiga o\u2018tish imkonini beradi.
\nLoyiha doirasida Kredit-axborot tahliliy markazi (KATM), Kredit axborotining davlat reyestri (KADR), Garov reyestri, O\u02bbzbekiston Respublikasi Markaziy banki, E-Gov, Xazna, Paynet hamda mikromoliya tashilotlarining (MMT) o\u2018z mobil ilovasi kabi tashqi va regulyator tizimlar bilan barcha zarur integratsiyalar amalga oshirildi.
\nJoriy etilgandan so\u2018ng arizaning kredit konveyeri bo\u2018ylab o\u2018tishining o\u2018rtacha vaqti 2 daqiqagacha qisqardi, bu kredit jarayonining tezkorligini oshirdi.
\nAsosiy omil Fido Biznesning migratsion loyihalardagi ekspertizasi va barqaror o\u2018sish uchun texnologik asos yaratishga imkon beruvchi platformaviy yondashuvni qo\u2018llash bo\u2018ldi.<\/h4>\n

\nCRM tizimi va kredit jarayonining boshqaruvchanligi<\/em><\/h4>\n

Loyiha doirasida FB NKOning o\u2018rnatilgan CRM tizimi joriy etildi, u yagona boshqariladigan kredit konturini shakllantiradi. Yechim mijoz bilan ishlashning to\u2018liq siklini \u2014 dastlabki murojaatdan amaldagi shartnomalarni kuzatib borishgacha \u2014 qamrab oladi.
\nCRM tizimi kredit konveyerini, o\u2018rnatilgan skoring mexanizmlari hamda ichki nazorat vositalarini o\u2018z ichiga oladi. Bu qaror qabul qilish jarayonini markazlashgan holda boshqarish, kredit portfeli sifatini nazorat qilish hamda risklarni boshqarish bo\u2018linmasi va rahbariyat uchun jarayonlarning shaffofligini ta\u2019minlaydi.
\n\u201cBiz uchun IT-tizimni shunchaki yangilash emas, balki biznesni keyingi bosqichda rivojlantirishga xizmat qiladigan arxitekturani yaratish edi. FB NKO platformasiga o\u2018tish qisqa muddatlarda va operatsion faoliyatni to\u2018xtatmasdan amalga oshirildi\u201d, – deya ta\u2019kidladi Iskandar Djumanov, \u201cBIZNESNI RIVOJLANTIRISH MIKROMOLIYA TASHKILOTI\u201d MChJ vakili.<\/h4>\n

\nIslomiy moliya: mikroservis arxitekturasi va xalqaro standartlar<\/em><\/h4>\n

Loyiha doirasida \u201cIslomiy moliya\u201d yechimi \u2014 Fido Biznesning mikroservis arxitekturasi asosida yaratilgan mustaqil platformasi ishga tushirildi. Mikroservis yondashuvi funksional modullarni mustaqil rivojlantirish, o\u2018zgarishlarni nuqtaviy joriy etish va butun tizimni to\u2018xtatmasdan servislarni masshtablash imkonini beradi.
\nMurabaha, ijara, salam va parallel salam, shuningdek hamkorlik modellari \u2014 mudaraba va musharaka joriy etildi. Mahsulotlar avtomatlashtirilgan konveyerga integratsiya qilingan bo\u2018lib, operatsiyalarni hisobga olish, to\u2018lov jadvalini hisoblash va so\u2018ndirish mexanizmlarini ta\u2019minlaydi, bu esa portfel shaffofligi va boshqaruvchanligini ta\u2019minlaydi. Mikroservis arxitekturasi moliya tashkilotiga platformaning kodiga aralashmagan holda, ochiq API orqali o\u2018z servislarini ishlab chiqish hamda joriy etish imkonini beradi. Bu texnologik mustaqillikni ta\u2019minlaydi va yangi mahsulotlarni bozorga chiqarishni tezlashtiradi.
\nYechim AAOIFI standartlari bo\u2018yicha sertifikatlangan bo\u2018lib, bu uning metodologik yondashuvi va moliyaviy hisob yuritish tizimi islomiy moliya talablariga to\u2018liq mos ekanini tasdiqlaydi hamda mazkur yo\u2018nalishni kengaytirish, jumladan bank formatiga o\u2018tish imkonini beradi.<\/h4>\n

\nIntegratsiyalar va ochiq arxitektura<\/em><\/h4>\n

FB NKO rivojlangan API arxitekturasiga ega ochiq platforma sifatida loyihalashtirilgan. Tashqi tizimlar, raqamli kanallar va mobil bank bilan integratsiya uchun standart API usullari to\u2018plami joriy etilgan bo\u2018lib, platforma yadrosiga aralashuv talab etilmaydi..
\nMaxsus ssenariylar yuzaga kelganda, qo\u2018shimcha metodlar loyiha doirasida arxitektura va distributiv kod yaxlitligini saqlagan holda ishlab chiqiladi.
\nPlatforma davlat servislarini va regulyator konturlarini ulashni qo\u2018llab-quvvatlaydi, bu MMTga raqamli ekotizim rivojlanish dinamikasini mustaqil belgilash imkonini beradi.
\n\u201cBiz hamkorlarimizning raqamli kanallarni rivojlantirish tashabbuslarini cheklamaymiz. Ochiq API arxitekturasi tashqi xizmatlarni ulash va o\u2018z mahsulotlarini, jumladan mobil bankni rivojlantirish imkoniyatini beradi\u201d, – deya ta\u2019kidladi Fido Biznes bosh direktorining loyihalarni boshqarish bo\u2018yicha o\u2018rinbosari Oybek Xodjayev.<\/h4>\n

<\/h4>\n

FAPI Laboratory va to\u2018lov jarayonlarini avtomatlashtirish<\/em><\/p>\n

Loyiha doirasida moliyaviy va to\u2018lov jarayonlarini avtomatlashtirish yechimi bo\u2018lgan FAPI Laboratory platformasi ulandi.
\nFAPI Laboratory asosida to\u2018lov xizmatlari va bo\u2018lib-bo\u2018lib to\u2018lash orqali kreditni onlayn uzish mexanizmlari joriy etildi. Bu mijozlarga xizmat ko\u2018rsatishni osonlashtiradi, to\u2018lov intizomini yaxshilaydi va operatsion yuklamani kamaytiradi.
\nTo\u2018lov jarayonlarini avtomatlashtirish kredit portfeli o\u2018sishini boshqariladigan va barqaror qiladi.<\/h4>\n

\nFB NKO – biznes o\u2018sishini ta\u2019minlovchi platformaviy yechim<\/em><\/h4>\n

FB NKO \u2014 mikromoliyaviy tashkilotlar uchun mo\u2018ljallangan modulli platforma bo\u2018lib, yuklama ostida barqaror ishlashga yo\u2018naltirilgan. Arxitektura yuqori unumdorlikni ta\u2019minlaydi va eskirgan tizimlarga xos tipik muammolarni istisno etadi.
\nIchki buxgalteriya, boshqaruv hisobi, regulyator hisobotlari, aktivlarni tasniflash va zaxiralarni hisoblash modullari joriy etilgan.
\nMarkaz va boshqa tartibga soluvchi tizimlar bilan o\u2018zaro aloqa avtomatlashtirilgan. Biznes qoidalarini moslashuvchan tarzda sozlash imkoniyati distributsiya kodini o\u2018zgartirmasdan va ishlab chiqaruvchiga murojaat qilmasdan yangi mahsulotlarni ishga tushirishga imkon beradi, bu esa mahsulotni bozorga chiqarish muddatini qisqartiradi.
\n\u00abUshbu loyihada biz ongli ravishda arxitekturaga urg\u2018u berdik. FB NKO ochiq API, yuqori unumdorlik va tizim yadrosini o\u2018zgartirmasdan yangi mahsulotlarni ishga tushirish imkoniyati bilan platforma sifatida loyihalashtirilgan\u00bb, \u2014 dedi Oybek Xodjayev.<\/h4>\n

\nYashirin cheklovlarsiz masshtabni kengaytirish<\/em><\/h4>\n

FB NKO platformaviy yondashuvi egalik qiymatini aktivlar yoki kredit portfeli hajmiga bog\u2018lamaydi. Bu IT iqtisodiyotining prognoz qilinadiganligini ta\u2019minlaydi va qo\u2018shimcha texnologik hamda moliyaviy to\u2018siqlarsiz masshtablash imkonini beradi.
\nLoyiha arxitekturaviy raqamlashtirish o\u2018sishning amaliy vositasi ekanini ko\u2018rsatdi. FB NKOga o\u2018tish boshqariladigan kredit konturi, mahsulotlarni (jumladan islomiy moliya) sanoat miqyosida ishga tushirish, ochiq integratsion model va IT-landshaftni \u201cqayta ishga tushirmasdan\u201d bank formatiga o\u2018tishga tayyorgarlikni ta\u2019minladi.<\/h4>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tezkor ishga tushirish va ma\u2019lumotlarni to\u2018liq migratsiya qilish FB NKOni joriy etish loyihasi qisqa muddatda amalga oshirildi: 2\u20133 hafta ichida<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":23031,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[87],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fido-biznes.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23040"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fido-biznes.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fido-biznes.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fido-biznes.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fido-biznes.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23040"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.fido-biznes.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23040\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23041,"href":"https:\/\/www.fido-biznes.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23040\/revisions\/23041"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fido-biznes.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23031"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fido-biznes.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fido-biznes.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fido-biznes.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}